Informacje:

W 326 roku n.e. cesarz Konstantyn założył nad Bosforem miasto Konstantynopol. Jego następca zbudował w mieście wielki kościół. Za panowania cesarza Justyniana w 532 roku kościół ów spłonął doszczętnie podczas powstania. Minęło zaledwie kilka tygodni, a cesarz Justynian, zwany Budowniczym nakazał kamieniarzom rozpocząć wznoszenie nowego kościoła na fundamentach poprzedniego. Dzieło to miało przewyższać wszystko co zbudowano do tej pory. Budowa trwała pięć lat. Cesarz nazwał wspaniałą świątynię Hagia Sophia - Kościołem Mądrości Bożej. Mistrzowie Antemios z Trolles i Izydor z Miletu stworzyli jedną z najwspanialszych budowli sakralnych na świecie. Nigdy przedtem nie wzniesiono tego rozmiaru kopuły, a jej konstrukcje oparto na matematycznych wyliczeniach. Patrzącym na kopule wydaje się, że płynie ona nad ich głowami. Z zewnątrz wygląda dość skromnie, jednak po wejściu do wnętrza, oświetlonego światłem wpadającym przez liczne okna, zdajemy sobie sprawę, że jest to jedno z największych osiągnięć architektury. "Dziękuję Bogu, który uznał mnie za godnego stworzenia tego dzieła", powiedział cesarz Justynian podczas ceremonii otwarcia katedry, gdy wprowadzał do obszernej nawy procesję. Minęło tysiąc lat i dopiero Bazylika św. Piotra w Rzymie, wzniesiona według projektu Michała Anioła okazała się kościołem bardziej okazałym o wyższych kopulach. Mniej więcej w tym samym czasie, gdy w 1435 roku Turcy zdobyli Konstantynopol Hagia Sophia ze złotymi mozaikami i artystycznymi marmurowymi lukami została stracona dla chrześcijaństwa. Od tego czasu miasto nazwano Stambułem, a katedrę zamieniono na meczet, zwany Ayasofya Camii, czyli Meczet Świętej Mądrości. Oryginalną kopułę uzupełniono czterema minaretami, co zmieniło wygład budowli. We wnętrzu, muzułmańscy artyści część dawnej bizantyjskiej katedry pokryli złotymi literami inskrypcji z Koranu, wcześniejsze wymyślne mozaiki, przedstawiające wizerunki ludzkie zamalowano. Dopiero w 1934 roku Kemal Ataturk, założyciel nowego państwa tureckiego zamknął meczet, odsłonił stare mozaiki i otworzył meczet jako muzeum.